Ny
Baiboly. Ahitana endrika literatiora koa ao anatiny: manomboka amin’ny tononkalom-pitiavana,
tantaram-piainana, taratasy nosoratana ho an’olona na vondron’olona manokana, faminaniana,
lalàna sns. Tsy misy afaka misingana anefa ireo fa ny fitambaran’izy rehetra no
mahafeno ny Baiboly. Amin’ny ankapobeny dia azo sokajiana 7 ireo karazan-tsoratra
hita ao aminy: ireo bokin’i Mosesy, ireo tantaran’ireo fanjakana fahiny
nifanesy, ireo soratra poetika, ireo tenim-pahendrena, ireo faminaniana, ireo evanjely
ary ireo epistily.

Satria
ny kanto no tiana asongadina dia andeha ireo soratra poetika ao amin’ny Baiboly
no hovoaboasantsika eto: ny Salamo, ny Tononkiran’i Solomona ary ny Fitomaniana.
Ireo boky telo izay samy poetika ireo dia samy miendrika amboaran-tononkalo
avokoa.

Misy
salamo ampiasaina rehefa hanao sorona fangatahana na fisaorana ao amin’ny
Tempoly. Ao ny salamo fangataham-pamonjena noho ny aretina, ny fiampangana diso
na ny tsy rariny. Ao ny voady. Ao ny salamo fiderana noho ny vonjy na
fanafahana azo avy amin’Andriamanitra.

Misafoaka manenjika mandrakariva ny
mpampahory ahy; maro tokoa ny mirehareha miady amiko. Amin’ny andro atahorako
no itokiako Anao.
” Salamo 56: 2.

Ny
Tononkiran’i Solomona dia mirakitra ireo tononkalo momba ny tena fitiavana. Kisendrasendra
nandritra ny fitsangatsanganany an-kalesy no nahitan’i Solomona Mpanjaka ilay
tovovavy tantsaha izay nanintona azy mafy. Nanana vady maro i Solomona saingy
niavaka indrindra ny fitiavany ity tovovavy ity ka nahaloa-bolana azy hoe:

Mampianiana anareo amin’ny gazela na amin’ny
dieravavy any an-tsaha aho, ry zanakavavin’i Jerosalema: Aza manaitra na mamoha
ny fitiavana raha tsy efa sitrapony.”
Tononkiran’i Solomona 2: 7.

Mifanohitra
amin’ireo boky roa tononina etsy ambony fa ny Fitomaniana dia mirakitra alahelo
mafy. I Jeremia mpaminany no nanoratra azy taorian’ny naharavan’ny mandan’i
Jerosalema. Noho izany, ireo tononkalo ao dia mitantara ny fisaonan’ny Jiosy ny
faharavan’i Jerosalema sy ny nirodanan’ny tempoly. Nadikan’ireo vahoaka ireo ho
fandaozan’Andriamanitra azy ny fahareseny ka nokaikerin’ny nenina izy ireo.

Indrisy, mitoetra manirery izao ilay tanàna feno olona! Efa tonga toy
ny mpitondratena izy! Ilay nalaza tamin’ny firenena sy andriambavy tamin’ny
tany samy hafa dia efa miankin-doha kosa izao!
” Fitomaniana 1:1.

Kanto dia kanto tokoa ny nanoratana ny Baiboly, Tenin’Andriamanitra. Ny hafatra raketiny sy ampitainy ho an’ny zanak’olombelona anefa no zava-dehibe indrindra.